Wtorek 1 VIII 1944 r.

24.07.2014

Żoliborz-Marymont-Bielany-Powązki

Powstanie Warszawskie rozpoczęło się na Żoliborzu. Około godz. 14.00 na ul. Krasińskiego doszło do wymiany ognia między ubezpieczeniem patrolu kpr. pchor. Zdzisława Sierpińskiego „Świdy” a patrolem niemieckiej żandarmerii. W rejon ten Niemcy wysłali zmotoryzowany oddział policji. W trakcie przeszukiwania okolicznych domów wykryto miejsce koncentracji plutonów Organizacji Wojskowej Powstańczego Pogotowia Socjalistów (OW PPS) por. Romana Dąbrowskiego „Starego” w kotłowni Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej (WSM) przy ul. Suzina. Wywiązała się walka. Niemiecki garnizon został postawiony w stan najwyższej gotowości bojowej, a na Żoliborz skierowano oddziały wojskowe z Fortu Bema i Bielan, uniemożliwiając powstańcom dotarcie na podstawy wyjściowe do ataku. Przygotowani do walki Niemcy krwawo odparli niemal wszystkie natarcia, które wyruszyły zgodnie z rozkazem o godz. 17.00 (na Cytadelę, Dworzec Gdański, Instytut Chemiczny, koszary przy ul. Gdańskiej, AWF – dawny Centralny Instytut Wychowania Fizycznego, lotnisko bielańskie, Fort Bema oraz liczne, mniejsze obiekty). Jedynie żołnierze pchor. Zygmunta Lewandowskiego „Lubicza” zdołali zdobyć skład materiałów pędnych przy ul. Elbląskiej 13. Walki zakończyły się około godz. 20.00. Straty tego dnia były ogromne – wyniosły od 25 do 35% żołnierzy, którzy przystąpili do walki. Około godz. 22.00 ppłk Mieczysław Niedzielski „Żywiciel” meldował płk. Antoniemu Chruścielowi „Monterowi”, dowódcy okręgu: Z powodu strat i braku amunicji wycofuję się w kierunku Puszczy Kampinoskiej.

Warszawa

O godz. „W” (17.00) słabo uzbrojone oddziały Armii Krajowej przystąpiły do walki z przygotowanymi do długotrwałej obrony siłami niemieckimi. Powstańcom, przy znacznych stratach własnych, udało się opanować zaledwie kilka istotnych obiektów w stolicy. Wiele oddziałów nie mogło nawiązać planowanego współdziałania. Miasto zostało podzielone na odrębne ogniska walki. W nocy do podwarszawskich lasów zaczęły wycofywać się pojedyncze oddziały z Żoliborza, Woli, Ochoty i Mokotowa.

Świat

Przedstawiciele Rządu RP na wychodźstwie interweniowali u władz Wielkiej Brytanii w sprawie przyznania praw kombatanckich dla AK oraz udzielenia pomocy powstańcom w Warszawie.